Site Rengi

BilgiliUsta.com | Aradığınız Her Bilginin Adresi.

Koma Nedir? Bulguları, Teşhis ve Rehabilitasyonu

  • 21 Nisan 2021
  • Koma Nedir? Bulguları, Teşhis ve Rehabilitasyonu için yorumlar kapalı
  • 663 kez görüntülendi.

Koma derin bir şuursuzluk vaziyetidir. Bazı enfeksiyon cinsleri gibi tıbbi bir gidişat neticesinde veya kafaya darbe alındığında, travmatik bir kaza neticeyi ortaya çıkabilmektedir. Koma uykudan değişiktir zira şahıs bu vaziyetten uyanamamaktadır. Beyin vefatı ile aynı şey değildir zira şahıs yaşamaya devam etmektedir, ancak etraflarına banal biçimde yanıt verememektedir. Koma sırasındaki şuurlu olunup olunmadığı, şuur seviyeyi, […]

Koma derin bir şuursuzluk vaziyetidir. Bazı enfeksiyon cinsleri gibi tıbbi bir gidişat neticesinde veya kafaya darbe alındığında, travmatik bir kaza neticeyi ortaya çıkabilmektedir. Koma uykudan değişiktir zira şahıs bu vaziyetten uyanamamaktadır. Beyin vefatı ile aynı şey değildir zira şahıs yaşamaya devam etmektedir, ancak etraflarına banal biçimde yanıt verememektedir. Koma sırasındaki şuurlu olunup olunmadığı, şuur seviyeyi, kaç bireyin şuurlu olup olmadığı gibi gidişatlar bilim insanları tarafından günümüzde incelenen bir sualdir. Şuur ve duyarlılık seviyeleri beynin ne kadarının çalıştığına bağlı olmaktadır. Koma genellikle birkaç gün veya haftalarca ve seyrek, birkaç sene devam ettir. Şahıs komaya girdiğinde bu tıbbi bir acil gidişattır. Hayatı ve beyin işlevini gözetmek için süratli eylem gerekmektedir.

Koma Anındaki Gidişat

• Koma sırasında, şahıs dış uyaranlara tepki verememektedir ve banal refleks cevapları göstermemektedir.
• Koma hastalarının uyku-kurnazlık döngüleri bulunmamaktadır.
• Koma sebepleri arasında zehirlenme, asap sistemi hastalığı, metabolik hastalık, enfeksiyonlar veya felç bulunmaktadır.
• Zararın sebebine ve derecesine bağlı olarak, koma süratli veya kademeli olarak ortaya çıkmaktadır ve çoğu günlerden haftalara kadar sürse de birkaç günden birkaç seneye kadar devam ettir.

Koma Tanımı

Koma, derin bir şuursuzluk vaziyetidir. Komaya giren şahıs uyanamamaktadır ve etraftaki olup bitene tepki vermemektedir. Acıya, ışığa veya sese banal biçimde yanıt verememektedir ve gönüllü eylemler yapmamaktadır. Uyanmasalar da, bedenleri banal uyku kumpaslarını takip etmektedir. Solunum ve dolaşım gibi otomatik işlevler olağanda çalışmaya devam etmektedir, ancak bireyin düşünme hüneri bastırılmaktadır.
Koma Nedir? Belirtileri, Teşhis ve TedavisiMilli Nörolojik Bozukluklar ve İnme Enstitüleri’ne NINDS göre, şahıs bazen refleks olarak surat buruşturma, gülme veya ağlama gibi refleksler yapabilmektedir. Koma zehirlenme, merkezi asap sistemini CNS etkileyen hastalık, enfeksiyon, ciddi yaralanma, hipoksi veya oksijen yoksunluğu gibi muhtelif sebeplerle ortaya çıkmaktadır. Bazen hekim, misalin iyileşme süreci sırasında hastayı yoğun sızıdan gözetmek veya başka beyin travması formundan sonra daha yüksek beyin işlevini gözetmek için ilaçlar kullanarak koma halinin devamını sağlamaktadır. Koma genellikle birkaç haftadan fazla sürmemektedir. Hastanın vaziyeti uzun bir vakit sonra değişmezse, kalıcı vejetatif bir gidişat olarak yine sınıflandırılmaktadır. Bireyin kalıcı bir nebatsal gidişat aylarca sürerse, uyanması olasığı bulunmamaktadır.

Bulguları

Koma sırasında, şahıs irtibat kuramamaktadır, bu sebeple tanı dış bulgularla yapılmaktadır ve bunlar alttaki gibidir:
• Kapalı gözler
• Refleks hareketler hariç, cevap vermeyen veya gönüllü olarak hareket etmeyen uzuvlar
• Refleks hareketler hariç sızılı uyaranlara yanıt yetersizliği
Ayrıca bunların büyümesi ne kadar süreceği altta uyuyan sebebe bağlı olarak değişmektedir. Komaya girmeden evvel, misalin makûslaşan hipoglisemi düşük kan şekeri veya hiperkapni daha yüksek kan CO2 seviyeleri olan şahıs evvel hafif ajitasyon yaşamaktadır. Başka Bir Deyişle rehabilitasyon olmadan, sarihçe düşünme yetenekleri yavaş yavaş eksilmektedir ve sonunda, şuurunu kaybetmektedirler. Koma, beyinde ciddi yaralanma veya subaraknoid kanamadan kaynaklandığında, semptomlar aniden ortaya çıkmaktadır. Şahıs ile beraber olan herkes koma başlamadan hemen evvel ne olduğunu anımsamaya çalışmalıdır, zira bu bilgi altta uyuyan sebebi tanımlamaya ve hangi rehabilitasyonun uygulanacağı mevzusunda daha iyi fikir vermektedir.

Semptomları Tanıma

İlk cevaplayıcı AVPU ölçeğini kullanarak başlanmalıdır ve şuur seviyesini ölçmeye çalışılmalıdır. AVPU ölçeği alttaki alanları içermektedir:
Kurnazlık: Şahıs tarafından uyarılır, nasıl uyandığına bakılır
Vokal uyaranlar: Başka birinin sesine tepki veriyor mu?
Sızılı uyaranlar: Acıya yanıt veriyor mu?
Şuursuz: Şuuru yerinde mi?
İhtara verilen tepki çok şuurlu veya şuursuz bir biçimde yanıt verilebilir. Bu, sıhhat çalışanının bunun acil gidişat olup olmadığını değerlendirmesine destekçi olmaktadır. Eğer şahıs kurnazsa, koma tehlikeyi bulunmamaktadır. Sağlık Kurumunda, hekimler bireyin vaziyetini daha detaylı olarak değerlendirmek için Glasgow koma skalasını GCS uygulamaktadır. Derin şuur kaybı olan hastalar boğulma tehlikeyi altında olabilmektedir. Hava yollarını gözetmek ve soluk almaya devam etmelerini sağlamak için tıbbi dayanağa lüzumları olmaktadır. Bu, burun veya ağızdan akciğerlere geçen bir tüpü kapsamaktadır.

Şahıs Komada Olduğunda Dinleyip Düşünebilir mi?

Komada olan şahıs, elini yakalamak gibi duyusal uyarımdan faydalanabilmektedir. İnsanların koma sırasında laflı yönergeleri dinleyebildiğini ve kavrayabildiğine dair bazı deliller bulunmaktadır. 2011 senesinde, fMRI tarama teknolojisini kullanan sinirbilimciler, trafik kazasından sonra 12 yıldır komada olan bir erkekte beyin etkinliğini gözlemlemişlerdir. Misalin, adamdan tenis oynadığını veya evinde yürüdüğünü hayal etmelerini istediklerinde, beyin etkinliği bu şeyleri yapmayı düşündüğünü yansıttığını bildirmişlerdir. Bilim adamları günümüzde, nebatsal vaziyetteki bireylerin yüzde 15 ila 20’sinin tamamen şuurlu olabileceğine inanmaktadırlar. Teknolojideki ilerlemeler, bireylerin koma sırasında neler yaşadıklarını daha iyi kavrayabildiği anlamına gelmektedir.
Komada olan dostunu veya aile abonesini ziyaret eden şahıs, onlarla olağanda olduğu gibi görüşebilir, misalin, gün süresince neler olduğunu anlatabilir. Ne kadar kavrayabilecekleri meçhuldür, ancak bireyin dinleyebilme ve kavrayabilme kaderi vardır. Müzik dinlemek isteyebilirler. Ayrıca araştırmalar değme, koku, ses ve görme duyularını uyarmanın bireyin iyileşmesine destekçi olabileceğini de öne sürmüşlerdir. Bir ziyaretçi gözde bir parfüm sürerek veya bireyin elini tutarak destekçi olabilmektedir.

Sebepleri

Nedenler veya koma farklılık göstermektedir, ancak hepsi beyin veya CNS’de bir ölçü yaralanmayı kapsamaktadır. Koma sebepleri şunlardır:
Diyabet: Bireyin kan şekeri seviyeleri ise diyabet çok fazla yükselir, bu hiperglisemi olarak öğrenilmektedir. Çok düşük hale geldiğinde, bu hipoglisemidir. Hiperglisemi veya hipoglisemi çok uzun vakit devam ettiğinde koma ortaya çıkmaktadır.
Hipoksi veya oksijen yetersizliği: Beyne oksijen verilmesi eksilir veya kesilirse, misalin kalp krizi, felç veya boğulma sırasında koma alana gelebilmektedir.
Enfeksiyonlar: Beynin, omuriliğin veya beyni çevreleyen dokuların şiddetli cerahati komaya neden olabilmektedir. Misaller arasında ensefalit veya menenjit bulunur.
Zehirli Maddeler ve fazla dozda ilaç: Karbon monoksite maruz kalmak, bazı fazla doz ilaçlarında olduğu gibi beyin zararına ve komaya neden olabilmektedir.
Travmatik beyin yaralanmaları: Trafik kazaları, spor yaralanmaları ve kafaya darbe kapsayan şiddetli hamleler komaya neden olabilmektedir.

Teşhisi

Tıbbi ve yakın geçmiş, kan testleri, fiziksel testler ve görüntüleme taramaları komanın sebebini bulmaya ve bu hangi rehabilitasyonun uygulanacağına karar vermeye destekçi olmaktadır. teşhis yolları şu biçimlerdir:
Tıbbi geçmiş: Koma geçiren şahıs hakkında olasıysa dost, aile, polis ve şahitler gibi şahıslardan tıbbi geçmişi istenebilir. Tıbbi geçmişler alakalı şu sualler sorularak teşhis etmeye çalışılır.
• Koma veya semptomların evvelden yavaş mı yoksa aniden mi başladığı
• Şayet şahıs komadan evvel rastgele bir görme problemi, baş dönmesi, sersemlik veya anlaşma varsa veya göründüyse
• Hastanın diyabet, nöbet, inme hikayesi veya başka bir gidişat veya hastalık olup olmadığı
• Hastanın hangi ilaçları veya değişik maddeleri almış olabileceği
Fiziksel testler: Emel, bireyin reflekslerini, acıya nasıl tepki verdiklerini ve gözbebeği büyüklüğünü hakimiyet etmektir. Testler, kulak kanallarına çok soğuk veya ılık su serpmeyi kapsamaktadır. Bu testler değişen refleksif göz hareketlerini tetiklemektedir. Cevap cinsi komanın sebebine göre değişmektedir.
Kan testleri: Koma geçiren şahsa uygulanan kan testlerinde alttakileri gidişatlar tanımlanmaya çalışılır:
• Kan sayımı
• Karbonmonoksit zehirlenmesi bulguların olup olmadığı
• Legal veya yasa dışı uyuşturucuların ya da değişik maddelerin varlığı ve seviyeleri
• Elektrolit seviyeleri
• Glikoz seviyeleri
• Karaciğer işlevi
Lomber ponksiyon omurga musluğu
Bu, CNS’nin rastgele bir enfeksiyonunu veya bozukluğunu hakimiyet etmektedir. Hekim hastanın spinal kanalına iğne sokarak tazyiki ölçmektedir ve testlere yollamak için akışkan alınmaktadır.
Beynin görüntüleme taramaları: Bunlar rastgele bir beyin zararı, zararı olup olmadığını ve nerede olduğunu tanımlamaya destekçi olmaktadır. CT, CAT taraması ve MRI tıkanmaları veya değişik anormallikleri hakimiyet etmeye destekçi olmaktadır. Ayrıca elektroensefalografi EEG beyindeki elektriksel etkinliği ölçmektedir.

Glasgow Koma Ölçeği

Glasgow Koma Ölçeği GCS, kafa travması sonrası beyin zararının şiddetini değerlendirmek için kullanılmaktadır. Laflı cevaplara, fiziksel cevaplara ve gözlerini ne kadar basit açabileceklerine göre hastalara puan vermektedir.
Gözler: Skorlar 1 ila 4 arasındadır, burada 1 şahıs gözlerini açmazsa, 2 sızıya tepki olarak Koma Nedir? Belirtileri, Teşhis ve Tedavisigözlerini açtıklarında, 3 sese tepki olarak gözlerini açtıklarında ve 4 kendiliğinden açtıklarında değerlendirme yapılır.
Sözel: Skorlar 1 ila 5 arasındadır, burada 1 şahıs ses çıkarmaz, 2 mırıltı vardır ama anlaşılamaz anlamına kazanç, 3 uygun olmayan kelimeler söylediklerinde, 4 konuştuğunda ancak karıştığında ve 5 banal bağlantıdır.
Motor veya fiziksel refleksler: Skorlar 1 ila 6 arasındadır ve 1 ila 5, bir bireyin sızıya tepkisini tanımlar. 1 puan alan bir şahıs hareket etmez, 2 sızıya tepki olarak bir uzuv düzleştirdiği zamandır, 3 sızıya alışılmadık bir biçimde tepki gösterdiği zamandır, 4 sızıdan uzaklaştıklarında, 5 ise acının nerede olduğunu tespit etebildiği zamandır. 6 puanı bireyin komutlara uyabileceği anlamına kazanç.
Toplamda 8 veya daha az bir puan bir komaya işaret etmektedir. Skor 9 ila 12 arasındaysa, şart orta seviyededir. Skor 13 veya daha fazla ise, şuurun bozulması ufaktır.

Rehabilitasyon

Koma ciddi bir tıbbi acil gidişattır. Sıhhat uzmanları, hastanın şipşak yaşamda kalmasını sağlayarak ve beyne erişen oksijen ölçüsünü had safhaya çıkarmak için soluklarını ve dolaşımlarını güvence altına alarak rehabilitasyona başlamaktadır. Hekim, diyabetik şokta veya beyin enfeksiyonu olması gidişatında, kan testleri neticeleri hazır olmadan evvel dahi glikoz veya antibiyotik vermektedir. Rehabilitasyon, komanın altta uyuyan sebebine, misalin böbrek yetmezliği, karaciğer hastalığı, diyabet, zehirlenme vb. şartlara bağlı olarak değişmektedir. Beyin şişmesi varsa, tazyiki gevşetmek için operasyon gerekebilmektedir.

Hastalığın Görünümü

Koma sebebi galibiyetli bir biçimde rehabilitasyon edilebilirse, şahıs sonunda kalıcı bir zarar olmadan uyanabilmektedir. İlk başta kafaları karışır, ancak daha sonra genellikle komadan evvel ne olduğunu anımsamaya başlarlar ve yaşamlarına devam edebilirler. Tipik olarak, bazı rehabilitasyon rehabilitasyonu gerekebilmektedir. Beyin zararı alana kazançsa, uzun süreli bozulma ortaya çıkabilmektedir. Şahıs uyanırsa, esas kabiliyetleri yine bilmeleri gerekebilir ve ne olduğunu anımsamayabilir. Bununla beraber, fiziksel ve mesleksel terapi gibi dayanaklarla, bir hayli şahıs iyi bir hayat niteliğinin tadını çıkarabilmektedir. Bazı vaziyetlerde ise şahıs uyanmayabilmektedir.

Yapılan Araştırmalar

2015 senesinde nörologlar, hastaların komadan ne zaman uyanacağını hipotez etkenin bir yolu olabileceğini gösteren belirtiler yayınlamışlardır. Koma sırasında, nöronal irtibatın belli örüntüleri bozulmuştur. Fonksiyonel MRI fMRI testlerini kullanarak, bilim adamları belli bir nöronal irtibat eforunu gözeten hastaların komadan iyileşme ihtimalinin daha yüksek olduğunu fark etmişlerdir. Bu, fMRI’nin bireyin iyileşme ihtimalini hipotez edebileceği anlamına gelmektedir.
2015 senesinde yapılan bir başka araştırmada, aile azalarının ve hoşlandıklarının seslerinin koma sırasında şahıslar da cevap verme hünerini geliştirmeye destekçi olabileceğine dair deliller bulmuşlardır. Tanıdık işitsel duyusal eğitim FAST veya plasebo suskunluğu geçiren 15 hastadan sonra, fMRI taramaları FAST yaşayanların beyninde iyileşmeler olmuştur.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ

maltepe escort ataşehir escort idealtepe escort anadolu yakası escort kadıköy escort bostancı escort pendik escort ataşehir escort şişli escort göztepe escort pendik escort kartal escort bostancı escort erenköy escort maltepe escort pendik escort bostancı escort ümraniye escort şerifali escort kartal escort maltepe escort tuzla escort pendik escort anadolu yakası escort acıbadem escort ümraniye escort escort bayan maltepe escort ümraniye escort ataşehir escort kadıköy eskort pendik eskort ataşehir escort ümraniye escort kadıköy escort escort bayan maltepe escort sex hikaye yeni seks hikaye gerçek sex hikaye sex hikaye seks hikayeleri sex hikayesi gerçek sex hikayeleri