Site Rengi

BilgiliUsta.com | Aradığınız Her Bilginin Adresi.

Proust Fenomeni Nedir?

  • 18 Nisan 2021
  • Proust Fenomeni Nedir? için yorumlar kapalı
  • 435 kez görüntülendi.

Hafıza, insan yaşamının ileriye izleyen mekaniğinde bilinçlenmenin ve zihni kullanmanın anahtarıdır. Çevremizde olup bitenleri aklımız beş duyumuzla idrak ederek bunları birleştirip yapacaklarımıza güzergah verir. Her bir duyumuzun beyin tarafından alınan bilgilerinin işleniş şekli bambaşka ve özeldir. Yolda veya rastgele bir yerde dinlediğimiz koku, kaliteyi ne olursa olsun bizi ansızın yıllar evvelki anılarımıza doğru sıcacık ve taptaze […]

Proust Fenomeni Nedir?Hafıza, insan yaşamının ileriye izleyen mekaniğinde bilinçlenmenin ve zihni kullanmanın anahtarıdır. Çevremizde olup bitenleri aklımız beş duyumuzla idrak ederek bunları birleştirip yapacaklarımıza güzergah verir. Her bir duyumuzun beyin tarafından alınan bilgilerinin işleniş şekli bambaşka ve özeldir. Yolda veya rastgele bir yerde dinlediğimiz koku, kaliteyi ne olursa olsun bizi ansızın yıllar evvelki anılarımıza doğru sıcacık ve taptaze bir yolculuğa çıkarabilir. Koku duyusu ise daha özel olarak sunduğu spesifik bilgilerle hafıza için çok daha duygusal tesirler üretmektedir. İşte bu yazıda ele aldığımız vaka da kokunun bellekle olan kompleks ilişkisidir. Bu ilişki bilimsel ve tarihi olarak çok değişik olarak açıklama edilmiştir ancak bu kompleks ilişkinin edebiyat dünyasında öne çıkıp bu adla anılması Fransız edebiyatçı Marcel Proust’la olmuştur.

Proust Fenomeninin çıkış öyküsü oldukça gizeme dışıdır. Yazı ve metin üretme yeteneğiyle son yarıyıl dünya edebiyatına damgasını vuran Proust, 9 yaşındayken yaşadığı astım hastalığından dolayı ailesi tarafından Illiers kentine sevk edilir. Burada annesinin yaptığı kurabiyeleri yerken yaşadığı etraf içinde kurabiyelerin kokusu kendisine büyüleyici bir haz verir. Seneler sonra Proust kazara bu kokuyu dinlediğinde çocukluk günlerinin bu anlarına dair her ayrıntıyı en ince nüansına kadar andırdığını fark eder. Bu kokuya bağlı anılarını eşeleyen Proust, bu anılardan aldığı esinle 3 bin sayfalık “Kayıp Zamanın İzinde” romanını yazar. Proust, kaleminin kudretini kokuyla anıları arasındaki etkileşimi çözme yeteneğine bağlarken koku ve uzak anıların bellekle ilişkisi de Proust’a ithafen “Proust Fenomeni” olarak yer eder. Kokuyla aynılaşan duygular bellekte öbür duyularla işlenen anılara göre çok daha yüksek bir yoğunluğa sahiptir.

Koku ve Hafıza İlişkisi

Canlıların yaşam gayretinde kokunun yeri, güzergah atamasından, eş tercihine ve üremeye; avın tespitinden avcıdan sakınmaya kadar rakamsız hayati işleve sahiptir koku. Koku duyusu, tabiattaki her cinsten canlının gelişim düzeylerinde ilk sırada yerini alır. Öbür beş duyudan evvel büyüyen duyu kokudur. Öbür duyuların bellekle ilişkisini ele aldığımızda en esas duyunun görme olduğunu fark ederiz. Görme duyusu varlığını ışığa borçludur. Gözlerimizdeki reseptörler ışık sayesinde aldıkları bilgileri, beyinde elektro kimyevi sinyallere dönüştürerek görüntü elde ederler. Dinlemede de aynı biçimde dışarıdan gelen ses frekansları kulak tarafından idrak edilerek beyne iletilir. Değme duyusu için de dört çeşit basın ve termal metamorfozları idrak etmek kâfidir. Tatma ise görece daha kolay bir matrise sahiptir. Koku alma duyusunun işleyişi ele alındığında ise fevkalade kompleks ve uzun bir harekât prosesiyle karşılaşırız. Dışarıdan kolay görünen burun deliklerimiz takribî binden fazla koku alma reseptörüne bağlıdır. Bunlar içinde yaşanılan civara göre aralıksız kendilerini yenileyen bir çalışma ilkesine sahiptir. Koku denilen kimyevi varlık, cihandaki her nesne ve canlı içim onu spesifik kılan özelliklerin birere kodunu temsil eder. Bu anlamda en minik bir etrafta dahi suratlarca değişik koku profiline sahip varlık mevzubahisidir. İşte burnumuzdaki suratlarca reseptör bu kokuların hepsini tek tek işleyerek kimlik profillemesi yapar. Hafıza ve koku ilişkisindeki nedeninin de koku profillerinin çokluğundan kaynaklı olarak bunları sözel kodlamaya dönüştüremememiz uyur.

Koku hafıza arasındaki sıkı ilişkinin nedenlerinden biri de kokunun beyinde işlendiği yerin koku alma soğanı yeni vakalar ve tecrübeler için bellekte yer oluşturan hipokampüsle yan yana olmasıdır. Beynin bu bölgesi aynı zamanda anılarımızın depolandığı yerdir. Epizodik anıların depolandığı bu alanla yan yana olan koku alma soğanı hatıralar için de bu surattan son derece güçlü bir geri getiricidir. Kokunun beyindeki işleniş süreci hayli karışık bir işleyiş ağına sahiptir. Kokunun bellekteki hayli ehemmiyetli yerine karşın koku belleği hakkında bildiklerimiz görme ve duyma duyusuna göre oldukça hudutludur. Yapılan bir hayli araştırma koku duyusu ile epizodik hafıza arasında doğrudan bir pozitif korelasyon tespit etmiştir. Koku duyusunun sekteye uğradığı yahut kaybolduğu şahıslarda zaman içinde büyüyen bir hafıza kaybı problemi büyüdüğü görülmüştür. Bu anlamda koku duyusuna dair bu tespitlerin Alzheimer arasında da iletişim tespit edilmiş olup bu mevzuda araştırmalar devam etmektedir.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ

maltepe escort ataşehir escort idealtepe escort anadolu yakası escort kadıköy escort bostancı escort pendik escort ataşehir escort şişli escort göztepe escort pendik escort kartal escort bostancı escort erenköy escort maltepe escort pendik escort bostancı escort ümraniye escort şerifali escort kartal escort maltepe escort tuzla escort pendik escort anadolu yakası escort acıbadem escort ümraniye escort escort bayan maltepe escort ümraniye escort ataşehir escort kadıköy eskort pendik eskort ataşehir escort ümraniye escort kadıköy escort escort bayan maltepe escort sex hikaye yeni seks hikaye gerçek sex hikaye sex hikaye seks hikayeleri sex hikayesi gerçek sex hikayeleri