Site Rengi

BilgiliUsta.com | Aradığınız Her Bilginin Adresi.

Sert ve Eklemli İskeletli Hayvanlar

  • 13 Nisan 2021
  • Sert ve Eklemli İskeletli Hayvanlar için yorumlar kapalı
  • 203 kez görüntülendi.

Dış İskeletlere Karşı İç İskeletler Eklembacaklılar ve omurgalılar çok hücreli hayvanlar içinde en hareketli olanlarıdır. Her iki grup da hareketli eklem bacaklar ve bazen kanatlar çiftlerine sahiptirler. Bunların hiçbiri, kaslarının karşı koyduğu mekanik direnç bakımından hidrostatik iskelete bağımlı değildir. Bunun yerine, sert ve eklemli bir iskelet geliştirmişlerdir. Bu iskelette kaslar öyle yerleşmişlerdir ki, bir uçları […]

Dış İskeletlere Karşı İç İskeletlerSert ve Eklemli İskeletli Hayvanlar

Eklembacaklılar ve omurgalılar çok hücreli hayvanlar içinde en hareketli olanlarıdır. Her iki grup da hareketli eklem bacaklar ve bazen kanatlar çiftlerine sahiptirler. Bunların hiçbiri, kaslarının karşı koyduğu mekanik direnç bakımından hidrostatik iskelete bağımlı değildir. Bunun yerine, sert ve eklemli bir iskelet geliştirmişlerdir. Bu iskelette kaslar öyle yerleşmişlerdir ki, bir uçları iskeletin bir kısmına bağlıyken, diğer uçları değişik bir kısmına bağlanmıştır. Böylece kas kasıldığı zaman iskelet iki irtibat noktası arasında bükülür. Eklembacaklıların ve omurgalıların iskelet ve kas sistemleri, bir hayli bakımlardan sansasyonel eşlikler gösterir. Fakat bu iki büyük hayvan grubu tamamen değişik atasal orijinlerden evrimleşmiştir. Dolayısıyla, sansasyonel eşliklerinin yanısıra, bu iki grubun iskelet ve kasları ehemmiyetli değişiklikler gösterirler.Sert ve Eklemli İskeletli Hayvanlar
İki hayvan grubu da aynı problemlere karşı bir hayli eş geçimler geliştirmişlerse de bu geçimlere tamamen değişik yollardan erişmişlerdir. Eklembacaklılar ile omurgalıların iskelet sistemleri arasındaki en aşikar değişiklik, eklembacaklıların bir As iskelete içindeki tam kasları ve uzuvları örten sert bir beden örtüsü omurgalıların ise bir iç iskelete organizmanın içinde kasların bağlandığı bir çatı sahip olmalarıdır.
Her iki tip iskelet de, kasların kasılması için destek oluşturmalarının yanısıra, hayvanlara biçim verme ve yapısal destek oluşturma bakımından da ehemmiyetlidir. Bu, destek için suyun bulunmadığı karasal etrafta yaşayan hayvanlar için özellikle ehemmiyetlidir. Bu açıdan iskelet sistemleri, kara nebatlarının gelişmesi için kritik bir etken olan ksilemlerle analogturlar. Epidermis tarafından salgılanan ve hücresel olmayan materyalden oluşan dış iskelet, daha yumuşak beden kısımları için gözetici bir zırh ve karasal eklembacaklılarda fazla su kaybını önleyen balmumumsu bir bariyer olarak da görev yapar. Dış iskelet beden gelişmesi bakımından güçlükler yaratır. Bu sebeple, bedenin gelişmesine izin vermek üzere, periyodik olarak atılıp yerine yenisi yapılır. Bunun ötesinde, her hangi bir dış iskelet sisteminin mekaniği hayvanın olası büyüklüğünü sınırlayıcı bir tesir yaratır.
Bir hayvanın ağırlığı onu hacminin bir işlevi olduğuna göre uzunluk x genişlik x yükseklik, hayvanın doğrusal ebatlarının iki kat artması, onun ağırlığını 8 kat çoğaldırır başka bir deyişle 23. Bu ek ağırlığı destekleyebilmek için misalin eklembacaklıların silindirik dış iskeleti orantısız olarak kalınlaşmalı, ağırlaşmalı ve uzamalıdır. Netice olarak, ıstakoz gibi tüm büyük eklembacaklılar suda yaşarlar; ağırlıklarının gerektirdiği takviyenin çoğunu içinde yaşadıkları suyun kaldırma eforu karşılar. Aynı sınırlamalar, daha az şiddetle, omurgalılar için de geçerlidir.Sert ve Eklemli İskeletli Hayvanlar
Hayvanın duyarlı iç uzuvlarına destek ve koruma sağlayan iç iskelet, büyük hayvanlarda orantısız ağırlık çoğalışı için yeteri kadar güçlü olmalıdır. Filler anteloplarınkinden daha kalın kemiklere sahiptirler ve en büyük memeliler olan balinalar, büyük eklembacaklılarda olduğu gibi, suculdurlar. Fakat iç iskeletin iki avantajı vardır: Dış iskeletten daha güçlü materyallerden yapılmışlardır ve kendisine bağlı kasları dıştan sarmalamak yerine onların içinde yer almıştır. Bir dış iskeletin duvarları tarafından sınırlanmamış olan kaslar oranla büyük bir hacme sahip olan bir bedeni desteklemek için yeterli büyüklüğe erişebilirler. Minik hayvanlarda dış ve iç iskeletler hemen hemen aynı aktifliktedir ve çok ufaklarda dış iskelet büyük bir olasılıkla daha faydalıdır.
Omurgalılarda iskelet ve kas sistemleri Omurgalı iskeletleri, esas olarak daha evvel değinilen iki tip bağ dokudan, kemik ve kıkırdaktan oluşur. Kıkırdak dayanıklıdır; fakat kemik kadar sert ya da kırılgan değildir. Tüm omurgalı ceninlerinde iskeletin esas bileşenidir ve bazı ergin omurgalılarda özellikle köpekbalıkları, vatozlar ve kedibalıklarında kıkırdak iskelet tüm yaşam süresince varlığını korur. Fakat omurgalıların çoğunda, büyüme ilerledikçe kıkırdağın yerini giderek kemik alır. Buna rağmen, kaburgaların ucu, eklem yüzeyleri, larinksin gırtlak ve trakenin soluk borusu duvarı, dış kulak ve burun gibi katılığın ve elastikliğin birarada gerektiği yerlerde bir ölçü kıkırdak korunmuştur.
Bazı kemikler kısmen süngerimsidir.Sert ve Eklemli İskeletli Hayvanlar Bunlarda sert bir çubuk ağı ve bunun etrafında içi ilikle dolu boşluklar bulunur. Diğer kemikler daha sıkıdır ve bunların sert kısımları, içinde mikroskopik boşluklar bulunan sürekli bir kütle oluşturur. Kol ve bacağınki gibi uzun kemiklerin şaftları, geniş bir merkezi ilik boşluğunu çeviren sıkı kemikten oluşur. Yetişkinlerde uzun kemiklerin şaftlarının boşluklarındaki ilik esas olarak sarı yağlı tiptendir. Buna rağmen kaburgalar ve kafatasının yassı kemiklerindeki ve uzun kemiklerin uçlarındaki ilik kırmızı tipten olup kan hücrelerinin imalinde faaldir. Bu iki tip ilik arasında kesin bir ayırım yoktur ve birarada bulunabilirler. Hatta en tipik kırmızı ilikte takribî %70 oranında yağ bulunur.
Sıkı kemik, Haversian sistemleri denilen yapısal ünitelerden oluşur. Bu ünitelerden her biri düzgün olmayan silindir şeklindedir ve mikroskopik bir Haversian kanalının etrafında, iç içe daireler kumpasında yerleşmiş sert inorganik matriks katmanlarından oluşmuştur. Kan damarları ve asaplar bu kanal süresince yerleşmişlerdir.
Kumpassız biçimli kemik hücreleri, sert matriks katmanlarının birbirleriyle temas ettikleri yüzeyler süresince yerleşmiş minik boşluklara saçılmış olarak yerleşmişlerdir. Kemik hücreleriyle Haversian kanallarındaki kan damarları arasındaki madde alış verişi, sert matriks katmanları arasında uzanan kanalikuli minik kanallar yoluyla olur.

Omurgalıların iskeleti iki bileşene dağılır: Sert ve Eklemli İskeletli Hayvanlar
1 Aksiyal iskelet. Kafatası ile vertebral sütun omurga ve ona bağlı göğüs kafesinden oluşan esas boylamasına kısımdır.
2 Apendiküler iskelet. Uzantı çiftlerinin yüzgeçler, bacaklar, kanatlar ve bunlara bağlı pektoral ve pelvik kuşakların kemiklerini kapsar.
Bazı kemikler birbirlerine hareketsiz eklemlerle ya da bağlarla bağlanmışlardır. Misalin hep beraber kafatasını oluşturan çok rakamdaki minik kemikler. Fakat diğer bir çoğu, hareketli eklemlerle ligamentler aracılığıyla birarada yakalanır. Kemiklere tendonlar aracılığıyla tutunmuş olan iskelet kasları, tesirlerini bu hareketli eklemlerde iskeleti bükerek gösterirler. Bükülmeyi sağlayan efor, her zaman, kasılan kasların uyguladığı sürükleme eforudur; kaslar faal olarak itemezler. Büküldükten sonra düzelme ya da ters istikamete bükülme değişik kasların kasılmasıyla muvaffak olunmalıdır.
Şayet bir kas, aralarında bir ya da daha fazla eklem olan iki kemiğe bağlıysa, bu kasın kasılması genellikle bu iki kemikten yalnızca birisinin hareketine yol açar; ötekiyi başka kaslar tarafından, oranla hareketsiz yakalanır. Esasen hareketsiz olan kemiğe bağlı kasın ucu genellikle kol—bacak kaslarının proksimal yakın ucu köken olarak adlandırılır. Hareketli kemiklere bağlı kasların ucuna ise genellikle kol bacak kaslarının distal uzak ucu insersiyon ismi verilir. Hareketli kemikler, destek noktası eklemde olan manivela sistemleri gibi davranırlar. Bazen bir kasın, aynı ya da değişik kemiklere bağlı birden fazla kökeni ya da insersiyonu olabilir. Rastgele bir kasın kasılması neticesinde alana gelen tesir, esas olarak, onun kökenlerinin ve insertiyonlarının bütün pozisyonuna ve bunların arasındaki eklem tipine bağımlıdır.Sert ve Eklemli İskeletli Hayvanlar
Aslında, klasik şartlar altında, izole kaslar kasılmazlar. Asap sistemi, antagonistik gruplar halinde görev yapan tüm kaslara impulslar yollar. Bir grup kas güçlü bir kasılma yaptığı zaman bir antagonistik grup daha cılız bir sürükleme uygulayarak hareketin ince ayarını yapar. Bunun da ötesinde, bu öğrenilen hakimiyet ilkeyi, gerektiğinde antagonistik kasın hareketi ters istikamette hakikatleştirebilmesini sağlar. Buna ek olarak, diğer kaslar sinerjistler, harekete daha da fazla güzergah verip onu sınırlayabilirler. Dolayısıyla, bir kasın tesirini kavramak için, kasın kendi kökenlerine ve insersiyonlarına ek olarak, onun antagonistlerinin ve sinerjistlerinin de pozisyonları, hareketleri ve ilişkileri öğrenilmelidir. En basit bir hareket, misalin bir adım atma, dahi çok rakamda kasın işe karıştığı karışık ve koordine bir etkinliği kapsadığına göre, bir izole kasın fizyolojisini kavramak hudutlu bir değer taşır. Muhtelif eklem tipleri ve çok rakamdaki kas-eklem kumpası, makaraların, manivelaların, askıların mekanik ilkelerini kullanır ve biyomühendislik ve biyomekanikle ilgilenenler için cazip bir çalışma mevzusu oluşturur.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ

maltepe escort ataşehir escort idealtepe escort anadolu yakası escort kadıköy escort bostancı escort pendik escort ataşehir escort şişli escort göztepe escort pendik escort kartal escort bostancı escort erenköy escort maltepe escort pendik escort bostancı escort ümraniye escort şerifali escort kartal escort maltepe escort tuzla escort pendik escort anadolu yakası escort acıbadem escort ümraniye escort escort bayan maltepe escort ümraniye escort ataşehir escort kadıköy eskort pendik eskort ataşehir escort ümraniye escort kadıköy escort escort bayan maltepe escort sex hikaye yeni seks hikaye gerçek sex hikaye sex hikaye seks hikayeleri sex hikayesi gerçek sex hikayeleri